Irene in Congo

Sinds september 2009 woon en werk ik in Lubumbashi, DRC. Ik werk met de terugkerende vluchtelingen (gevlucht naar Zambia en Tanzania) en probeer er voor te zorgen dat zij kunnen reintegreren in de Congolese samenleving in het algemeen en in het noord-oosten van Katanga in het bijzonder. Hieronder kun je lezen wat ik meemaak.

dinsdag 20 oktober 2009

Goma en Kigali


Collega's voor het hotel waar we verbleven in Goma

Echo vliegtuig op landingsbaan in Moba


Ik op z'n netjes voor de High Commissioner



Mr High Commissioner himself





Even in Rwanda!!! weerzien met vrienden!






Leah en Flabergasting (aka issac)




Sandra, Sonya, Rinske en Paula



Cady en Ik







Ik en Alex






Ik, Yvan en Henry (van de wereld beroemde KGB, nee niet de geheime dienst maar de band Kigali Boys)








Trots

Toen ik net was aangenomen bij de UNHCR zei ik het al, “ik weet niet of ik banger ben dat ik het werk binnen de VN niet leuk zal vinden of dat ik het wel leuk zal vinden” . En eigenlijk hink ik nog steeds van het ene op het andere been. Wat vind ik nou van de UNHCR?

Vanuit JRS heb ik meegemaakt hoe log en bureaucratisch de VN kan zijn. Hoe vreselijk moeilijk het is om iets snel voor elkaar te krijgen. Hoeveel hoger het budget voor een project uitvalt als UNHCR het uitvoert.. of terwijl hoeveel meer een NGO voor hetzelfde geld kan doen. Hoe belachelijk veel mensen bij de VN kunnen verdienen in vergelijking tot de lokale salarissen en zelfs in vergelijking tot de NGO salarissen.
Tegelijkertijd merkte ik ook hoe één persoon een wereld van verschil kan betekenen, sinds wij in Byumba per Januari een ontzettend goede head of field office hadden. Hoeveel makkelijker ons leven als NGO werd, en wat een belangrijke rol de HoFo kon spelen in contacten met de overheid en dergelijke. Hoe fijn het was dat wij eindelijk gehoord werden.
Mijn collega is vol trots op de UNHCR. Hij geeft nog wel eens af op andere VN organisaties en het feit dat zij zich niet met individuen bezig houden, alleen met grote lijnen en ontwikkelingsplannen. UNHCR houdt zich juist met individuen en families bezig. We hebben een data base met alle vluchtelingen en houden dat bij, in het geval van problemen zien wij individuele gevallen. Wij kunnen beslissen dat iemand moet worden overgeplaatst. Wij hebben een helder mandaat en houden ons daar ook aan. Natuurlijk ziet hij ook dat er wat lapzwansen rond lopen in de organisatie maar in principe doet de organisatie goed werk. En lapzwansen heb je ook binnen NGO’s.

Vorige week had ik de kans om mensen die voor UNHCR in Oost-Congo werken te ontmoeten. Wegens het bezoek van de High Commissioner waren er twee mensen van elk kantoor uit oostelijk Congo uitgenodigd om deel te nemen aan een borrel en een vergadering, ik ook. Er werken zulke interessante en gepassioneerde mensen voor de UNHCR, ongelofelijk. Veel mensen zitten in de middel of no-where zonder elektriciteit en werken met IDP’s. Elke ochtend is er een veiligheid overleg omdat men niet weet of de rebellen, dan wel het leger, dan wel een andere gewapende groep ergens in de buurt is. Ja ze verdienen veel, maar ze moeten dan ook hun familie en leven thuis achter zich laten om zich alleen te vestigen in een land in oorlog dan wel onrust. Wat een kennis heb ik opgedaan door een paar uur met een aantal van hen op te trekken. Het was voor mij een grote pep-rally. Ik was echt zooo trots om voor de UNHCR te werken. Want m’n collega heeft gelijk. We doen goed werk. En de VN is bitter nodig om sommige dingen op te pakken en er een uitspraak over te doen. Hoe goed een NGO ook kan zijn zij hebben niet de autoriteit van de VN. De overheid moet wel naar de VN luisteren. De VN straalt vertrouwen uit en krijgt daardoor fondsen die NGO’s nooit kunnen krijgen.

Zaterdag in Kigali praatte ik weer met vriendinnen die als NGO moeten samen werken met de UNHCR en werd mijn trots en vertrouwen weer even aan het wankelen gebracht.. maar toch ben ik nog steeds enorm trots op “mijn” organisatie. En ook enorm trots op mijzelf dat ik door UNHCR als één van de 2 Nederlandse JPO’s ben uitgekozen uit meer dan 400 sollicitanten. Heb ik toch goed gedaan.

woensdag 14 oktober 2009

een beetje van alles

Morgen vertrekt er een groep Rwandees en Burundeze vluchtelingen terug naar hun land van oorsprong. Zij zijn gevlucht tijdens of na de genocide in Rwanda, over het algemeen Hutu’s. Sommigen riskeerden vermoord te worden tijdens de genocide omdat zij als gematigde Hutu’s warden gezien, anderen waren bang voor vergeldings acties omdat zij gezien warden als daders. De rol van UNHCR in oost congo vlak na de genocide is nogal omstreden. Door de grote stroom vluchtelingen en de chaos vlak na de genocide kwamen daders en aanstichters van de genocide terecht in de vluchtelingen kampen, terwijl zij niet tot de vluchtelingen gerekend hadden mogen worden. Met vreselijke gevolgen, omdat het kamp werd gebruikt om te hergroeperen en mensen te werven om door te gaan met het uitroeien van Tutsi’s.
Maar niet iedereen in de kampen was dader van de genocide de meeste waren daadwerkelijk vluchteling. Zo ook deze mensen die nu terug gaan. Dat is gecontroleerd door de Rwandeze/burundeze overheid diez e anders niet zou accepteren. Daarnaast waren de meeste van de terugkeerders ten tijde van de genocide kind.


Een paar weken geleden was er een informatie bijeenkomst voor de terugkeerders en werden ze gevacineerd. Hiervoor waren er twee verplegesters en een dokter. Na de vaccinaties bleven ze nog wat na praten. De verpleegsters en dokter waren in shock.. zijn jullie echt vanuit Rwanda of Burundi te voet hier gekomen? Zij zijn bijna allemaal te voet hier terecht gekomen, een ongeloofelijk afstand door het regenwoud. En meeste hebben het ook niet de kortste route genomen, met vele omzwervingen zijn zij uiteindelijk hier terecht gekomen. Maar wat hebben jullie dan gegeten? En hoe was dat dan? Geweldig om deze kleine uitwisseling tussen de mensen te zien. Mensen hebben er vaak geen idee van wat vluchtelingen hebben meegemaakt.

Niet dat de achterblijvers het makkelijk hebben gehad... de acties die UNHCR hier in Congo doet om de terugkerende vluchtelingen te reintegreren komen dan ook ten goede van zowel de achterblijvers als de terugkeerders. Over die activiteiten volgende keer meer, eind van de maand ga ik het veld in om te zien wat er allemaal gebeurt en wat er allemaal nog moet gebeuren. Op het moment ben ik met name bezig met 37 studenten die wij een beurs gaan geven op de universiteit, zorgen dat ze een kamer hebben, zorgen dat ze daadwerkelijk op tijd in de bus vanuit Zambia hier heen komen, zorgen dat het budget rond is, ze ingeschreven staan etc. Etc. Fijn om iets concreets te hebben, want verder houd ik mij met name bezig met het inlezen en een beeld proberen te krijgen wat ik nou eigenlijk moet doen.

Handicap is dat mijn directe leidinggevende een week nadat ik aankwam is vertrokken en zijn functie pas weer vervuld wordt in januari 2010. Tweede handicap is dat mijn functie nieuw is dus niemand helemaal duidelijk heeft wat ik nou eigenlijk moet doen. Het geeft me wel veel vrijheid en de kans om de tijd te nemen alles goed uit te vinden.. maar het zorgt ook dat ik een beetje aan het zwemmen ben. En dat wilde ik juist na m’n Rwanda ervaring niet meer. Gelukkig helpt m’n collega/huisgenoot mij enorm in het wegwijs maken van UNHCR. Voorstel is zelfs dat hij officieel mij gaat begeleiden tot eind december. Prachtig, want dan krijg ik ook wat Protection ervaring wat altijd handig is. Maar goed dat is nog niet helemaal rond.

Morgen vlieg ik naar Goma (Jeeh, eindelijk!) waar ik de High Commissioner van UNHCR ga ontmoeten. Ik kan pas op maandag terugvliegen.. en zoals het er nu naar uitziet heb ik eht weekend vrij! Dus met een beetje geluk ga ik het weekend naar Kigali. Zin om m’n vrienden daar weer te zien!

En dan nog even over Lubumbashi.. ik vind het hier GEWELDIG. Serieus, het is erg fijn om in een stad te wonen. Ik heb al een paar leuke mensen om mij heen verzameld en er zijn volop activiteiten. Gisteren hebben we een ‘sundowner’ gedronken aan een meertje in L’shi, het weekend ben ik weer naar het meer geweest buiten de stad waar je kunt zwemmen, elke woensdag zijn er films, er word salsa les gegeven (ik heb de details nog niet maar er is dus hoop... waar les word gegeven word ook gedanst.. jeeh!) en er is zelfs aerobics. In het kader van new and improved Irene ga ik mij opgeven voor de aerobics.
Het huis zoeken lukt nog niet heel erg, maar ik zit tijdelijk zeer goed bij mijn collega. Er zijn wel huizen beschikbaar maar nog maar 1 huis gezien die echt leuk was en die was dan weer te duur.. wellicht ben ik te kritisch maar omdat ik nu ok zit, heb ik die luxe.

dinsdag 13 oktober 2009

Foto's!


M'n nieuwe favoriete kroeg met live muziek! Camille ging , tot iedereens enthousiasme spontaan een liedje meezingen


Twee in Lubumbashi gebrouwen bieren



Kassim en Valerie (of zoiets)




Voormalige vluchtelingen








Dorpje ongeveer een half uur van Lubumbashi vandaan waar 50 families die naar Zambia gevlucht waren zich gesettled hebben.




Alexander, collega en tijdelijke huisgenoot, op weg naar de UNHCR truck waarin de bagage van de terugkeerders zit.






relaxen aan het meer, een voormalige mijn






maandag 21 september 2009

automatische update?

Ook vanuit Lubumbashi zal ik een blog blijven schrijven. Elke keer dat ik een nieuwe blog heb geschreven stuur ik een mailtje om mensen daarvan op de hoogte te brengen... Dan weet je wanneer weer de site te bekijken. Wil je ook een mail ontvangen bij een update? Stuur mij een mailtje en ik voeg je toe op de mail lijst.

X
Irene
Pff ik ben over een uur verder maar ik heb twee foto's kunnen oploaden... internet op kantoor is erg traag.. maar ben bang dat het een van de snellere van Lubumbashi is.. zucht.
Maar het staat er op! Twee foto's van het meertje in de buurt van Lubumbashi! Ik wilde er nog eentje doen met mensen er op... maar internet werkt niet mee, dus ik laat het hier bij. Voor een volgende keer.






LUBUMBASHI

En daar zit ik dan eindelijk, Lubumbashi! Donderdagavond ben ik hier aangekomen. Het is een vrij grote stad en ik voel me hier helemaal fijn! Ik heb al redelijk wat rondgereden in verschillende wijken en zaterdag door het centrum gelopen. Het feit dat er überhaupt een echt centrum is, is geweldig. Het is niet een mooi centrum, maar dat heb je bijna nooit in Afrikaanse steden. Mijn eerste indruk is dat het een vrij slaperig stadje is en het straalt met name een gevoel van veiligheid uit. Iets wat door iedereen ook bevestigd wordt. Door de werkeloosheid (veel mijnen zijn gesloten afgelopen tijd door de economische crisis) en het grote verschil in armoede en rijkdom is criminaliteit wel aan het stijgen, maar niet in alarmerende cijfers. Kinderen laten mij tot nog toe redelijk met rust en ook de volwassen vallen alles mee, ik had veel meer mensen verwacht die je zouden volgen of bedelen. Is er wel hoor, maar valt alles mee. Het lijkt of er in Rwanda veel vaker Muzungu Muzungu word geroepen. Ook lijken veel meer mensen goed Frans te kunnen spreken. Geweldig!
Boven alles straalt het gewoon een kalmte en rust uit. Wellicht ook omdat ik uit het wat hectische Kinshasa kom.. Wellicht ook omdat ik mijzelf zo kalm en rustig voel. De afgelopen maanden zijn natuurlijk enorm hectisch geweest. Spanningen op het werk, solliciteren, afronden bij JRS, afscheidnemen, in Nederland zijn en dingen organiseren, onzekerheid over wat te verwachten van nieuwe baan, zeer benieuwd zijn naar Congo en eigenlijk al een hele poos onderweg.. dit alles had mij behoorlijk uitgeput. Maar nu ben ik hier dan echt in Lubumbashi, m’n nieuwe toekomst kan beginnen, ik hoef mij geen voorstellingen meer te maken ik kan nu zien hoe de stad is, de mensen zijn, wat het werk inhoud en wie m’n collega’s zijn. En dat geeft rust! Heb ook heerlijk en veel geslapen de afgelopen dagen, eindelijk!

De reis hierheen was een enorme ervaring. Congo is een enorm groot land en het is een behoorlijk eind vliegen van Kinshasa naar Lubumbashi. Omdat ik met de MONUC (de blauwhelmen in Congo) vloog wist ik ook dat ik een aantal tussen landingen ging maken en dat de reis ongeveer de hele dag in beslag zou nemen (rechtstreeks zou het ongeveer 3 uur vliegen zijn). Wat ik echter niet wist is dat het laatste traject van Kamina (pak de kaart er even bij..) naar Lubumbashi ik met een Russische helikopter zou vliegen! Dat was voor het eerst dat ik in een helikopter zat.. geweldig! Na de eerste opwinding bleek 2 uur lang heen en weer geschud te worden en een hard gezoem op de achtergrond (ook al had zo’n beschermende kop telefoon op) irritant te worden.. maar omdat de helikopter zo laag vloog had ik wel goed de mogelijkheid om naar buiten te kijken en de natuur te bewondern, wat op het eerste stuk van de vlucht (met vliegtuig) niet kon omdat we boven de wolken zaten.

In Kamina moest ik ongeveer 3 a 4 uur wachten op vervolg vlucht, ik werd daar aangesproken door Blaise uit Lubumbashi.. ik keek hem wat wantrouwend aan maar hij verduidelijkte zichzelf, Blaise van UNHCR uit Lubumbashi. Kortom mijn nieuwe collega! Hij was voor het weekend opweg naar Kinshasa waar z’n familie woonde en had gehoord dat ik vandaag aankwam dus had in Kamina goed om zich heen gekeken wie Irene zou kunnen zijn (en vervolgens op m’n badge gespiekt. Super leuk. En dat was ook tekenend voor de rest van de ontvangst. Twee mensen stonden voor het bureau op mij te wachten om mij welkom te heten. Alexander een Duitse man die Protection doet en Ahmed de admin/finance guy. Meeste anderen waren al vertrokken omdat ik eind van de dag aankwam. Zij tweeën hadden echter speciaal op mij gewacht. En nog beter, ook al hadden ze een hotel geboekt Alexander bood ook aan dat ik bij hem zou kunnen logeren. Geweldig! Hij heeft me honderd uit verteld over het wel en wee van UNHCR, met welke partners we samen werken, adviezen gegeven hoe bepaalde mensen te benaderen etc. etc. Een vat van informatie! Ik mag bij hem logeren tot ik wat anders heb gevonden. Super fijn om dat vanuit een huis te doen, fijn dat hij mij een beetje wegwijs maakt en heerlijk om geen duur hotel te hoeven betalen (basic hotels kosten rond de 100 dollar… ouch het is hier echt duur!)

Op vrijdag de rest van de staf ontmoet. Iedereen lijkt aardig en beschikbaar om dingen uit te leggen wat erg fijn is. Helaas is het wel zo dat er vier mensen zijn die eind van het jaar vertrekken (en daarmee eigenlijk bijna de hele buitenlandse staf…) dus het is nog even afwachten welke mensen er over een paar maanden zijn. Maar gelukkig zijn ze er nu nog en kan ik dus veel van hen leren. De buitenlandse medewerkers komen allemaal uit West Afrika (behalve Alexander en ik natuurlijk). Daarnaast komt er over een maand of twee nog een JPO (Junior Professional Officer, worden door overheden gesponsord, ik ben ook een JPO via de Nederlandse overheid). Het is een Spaans meisje dat zich bezig gaat houden met protection Lijkt mij erg fijn dat er nog een JPO is.

Alexander heeft me op het bureau opgevangen en in zijn huis en in z’n sociale leven. Super aardig! Ik heb wat vrienden van hem ontmoet, hij vertelt honderd uit over UNHCR en de verschillende kantoren in Katanga en neemt me mee op uitjes. Zo zijn we op zondag naar een meertje gereden. Het meer is een voormalige mijn die door regenwater en dergelijke is gevuld tot een meer. Je gelooft je ogen bijna niet want toen we aangereden kwamen sjeesten de Jetski’s en een speedboot met waterskier door het kleine meer. Dat is toch niet iets wat je verwacht in Congo. Tja de Belgen zeiden Alexander en z’n vrienden een beetje schamper. Een apart slag zo lijkt.. Uberhaupt heeft Alexander het niet heel erg op met de expats die hier in Lubumbashi. Heerlijk de middag aan het meer doorgebracht, gezwommen, gekletst, geluncht en een kleurtje gekregen!

Morgen weer naar kantoor, het is opzich een feestdag voor de VN (einde ramadan) maar Alex gaat naar kantoor en ik ga met hem mee, om deze blog te posten en mij verder in te lezen! Opeens zoveel lees werk verzameld.. het kost me wel nog wat moeite om in het Frans beleidsstukken te lezen maar dat gaat vanzelf wennen, hoop ik!

Foto’s nemen is in Congo (met name Kinshasa) wat ingewikkeld. Er bestaan zelfs fotografie vergunningen heb ik gehoord.. dus ik heb mij nog wat rustig gehouden, zeker in Kinshasa.. ik voeg de enige foto’s die ik tot nog toe genomen heb toe, ze zijn van zondag bij het meer.

x